top of page

onderzoek 3

Voorwoord

Eetstoornissen kunnen je leven overnemen. Zelf heb ik het ook ervaren. Ik was heel onzeker over mezelf en had een negatief zelfbeeld. Ik vond dat ik te dik was, dus ik wilde afvallen. Dat ging goed en het gaf me een goed gevoel. Alleen dat liep uit de hand. De gedachtes over afvallen werden steeds erger en ik wilde steeds minder eten en meer sporten. Ik mocht van mezelf alleen maar gezonde dingen eten. En ik kreeg steeds een negatiever beeld over mezelf. Ik had het gevoel dat ik niks waard was en dat ik dan op zijn minst dun moest zijn. Dagelijkse dingen zoals tandenpoetsen, huiswerk en leren werden lastig. Het enige waar ik aan kon denken is (niet) eten. Ik probeerde niet naar mezelf te kijken in de spiegel. Ik walgde van mezelf. Ik at veel te weinig en had geen energie. Ik zit op turnen en mensen hebben altijd een beeld van dunne meisjes als ze aan turnen denken. Ik vond mezelf niet dun genoeg voor turnen. Niet alleen turnen zorgde voor de drang om af te willen vallen, maar ook Instagram. Op Instagram zag ik veel foto's* van meisjes die heel dun waren. En daardoor kreeg ik ook het gevoel dat ik niet dun genoeg was. Daarom vraag ik me af hoe Instagram eetstoornissen beïnvloed.

*

large.jpg
qI071E0.png
kiEOOr9l.jpeg
271251055013201.jpg

Inleiding

In dit onderzoek ga ik kijken wat de invloed is van Instagram op eetstoornissen in de turnwereld. De media is zoveel groter geworden en je kunt er alles op vinden. Overal is informatie over te vinden en op platforms zoals Instagram worden foto's en video's gedeeld. Zo kunnen dus ook mensen met een eetstoornis dingen delen op Instagram. Er staan ook zoveel foto's op Instagram van mensen met 'perfecte lichamen'. Mensen plaatsen op de media alleen de goede dingen. Via Instagram kunnen mensen met een eetstoornis ook contact met elkaar zoeken en elkaar steunen. 

Ik ben begonnen op het internet. Daar ben ik op zoek gegaan naar wat informatie over eetstoornissen, Instagram en Turnen. Vervolgens heb ik nog een interview gehouden met een meisje die op turnen zit en een eetstoornis heeft. 

 

kunstdiscipline

Nieuwe media & dans

Dimensie

De dimensie die het beste bij dit onderzoek past is de dimensie schoonheid & lelijkheid. Het schoonheidsideaal wordt door heel veel mensen mooi gevonden. Mensen willen vaak het schoonheidsideaal nastreven. Maar door het nastreven van het schoonheidsideaal kan het ook uitkomen op een eetstoornis. Mensen met anorexia worden soms heel erg dun, en dat is dan lelijk.  De lelijkheid zit hem dus in het doorslaan naar een eetstoornis.

Anker 5

Antwoorden op de deelvragen

Anker 6

Wat zijn eetstoornissen?

Een eetstoornis is een psychische aandoening. Vaak lukt het mensen met een eetstoornis niet om controle op hun leven te krijgen. Ze willen toch ergens controle op hebben en dat proberen dat te zoeken bij eten en afvallen. Bij mensen met een eetstoornis is er sprake van een verstoorde en obsessieve manier van omgaan met eten en hebben afwijkend gedrag in het eten en het denken over eten. Dat kan verschillen per eetstoornis. Sommige mensen eten te weinig, andere juist te veel. Ook kunnen mensen met een eetstoornis wisselen in perioden van te veel eten en te weinig eten. Je hebt verschillende eetstoornissen. De bekendste eetstoornissen zijn anorexia nervosa, boulimia nervosa, binge eating disorder, eetstoornis NAO en orthorexia nervosa. Meestal is er sprake van een verstoord lichaamsbeeld. Ook zijn mensen met een eetstoornis vaak bang om aan te komen en willen afvallen. Eetstoornissen hoeven niet per se direct zichtbaar te zijn. Zo is het vaak niet te zien als mensen boulimia of binge eating disorder hebben. Zij lijden vaak in stilte met een ‘onzichtbare eetstoornis’. Mensen met een eetstoornis letten dus vaak op hun gewicht en zijn veel bezig met hun eten. Ook kan er sprake zijn van overmatig sporten, braken of gebruik maken van laxeermiddelen. Ze doen alles om gewichtstoename te voorkomen. Het lijnen, sproten of braken kan een verslaving worden en houdt de obsessie met het gewicht in stand. Iedereen die anorexia heeft, heeft zijn eigen manieren voor het afvallen. 

Een eetstoornis heeft vooral te maken met de manier waarop iemand met zichzelf, anderen en de wereld om zich heen omgaat. Vaak hebben mensen met een eetstoornis een negatief zelfbeeld en lichaamsbeeld. Ze kunnen angst hebben om zichtbaar te zijn, om te leven, te weinig zelfvertrouwen hebben, te weinig eigenwaarde. Gevoelens van onzekerheid, angst, schaamte, schuld en eenzaamheid hebben te maken met die psychische stoornis.

Een eetstoornis kan iemand volledig beheersen. Die persoon kan dan niet meer helden nadenken, voelen en handelen. Zichzelf kunnen zijn is dan ook lastig. De angst is overheersend en levensgroot. Een echte genezing kan het beste door een positievere kijk op zichzelf en meer zelfvertrouwen. Daar is dus psychische hulp voor nodig.

Eetstoornissen komen vaker voor bij vrouwen dan bij mannen.

Maar dat betekent niet dat mannen het niet kunnen krijgen.

Eetstoornissen komen het meest voor in de leeftijdscategorie

tussen de 15 en 30 jaar. Voortaan ontwikkelen steeds meer

kinderen en jonge mannen een eetstoornis.

 

Een aantal symptomen bij eetstoornissen:

  • Angst om dik te worden

  • Een verstoord lichaamsbeeld

  • Steeds meer bezig zijn met afvallen

  • (streng) lijnen afwisselen met eetbuien

  • Gewichtsbeheersing door middel van overmatig sporten                                                            of bewegen, overgeven of het gebruik van laxeermiddelen

  • Lichamelijke klachten zoals misselijkheid of maagpijn

  • Liever niet eten als er andere mensen in de buurt zijn

Naamloos.png
Anker 1

Hoe ontstaan eetstoornissen?

In Nederland komen er ongeveer zo’n 3.400 mensen bij met een eetstoornis. Er is geen vaste oorzaak voor een eetstoornis. De oorzaak verschilt per persoon. Er kunnen wel een aantal factoren meespelen: aanleg, omgeving, ingrijpende gebeurtenissen en persoonlijke eigenschappen. Vaak ontstaat een eetstoornis tijdens of na de pubertijd. Tijdens de pubertijd heb je te maken met grote veranderingen. De reactie van iemand daarop kan zich uiten in een eetstoornis. Ook een ingrijpende gebeurtenis zoals een scheiding, overlijden van een dierbare of misbruik kunnen leiden tot een eetstoornis. Dan kun je vaak niet omgaan met het verdriet of de spanningen. Ook persoonlijke eigenschappen/psychische problemen spelen een rol bij de oorzaak van een eetstoornis. Mensen met een eetstoornis hebben vaak dezelfde persoonlijke eigenschappen:

  • Negatief zelfbeeld

  • Weinig zelfvertrouwen

  • Bang voor afwijzing

  • Emoties niet goed kunnen uiten/verwoorden

  • Depressieve gevoelens

  • Perfectionistisch

  • Het gevoel tekort te schieten

Als je een eetstoornis hebt, denk je dat je te dik of lelijk bent. En dat kan komen door je persoonlijke eigenschappen en zich uiten in een eetstoornis. Ook heb je een grotere kans om een eetstoornis te krijgen als het in je familie voorkomt.

Er kan dus van alles spelen voor de oorzaak van een eetstoornis.

 

Een aantal kenmerken van eetstoornissen:

  • Je hebt een grote angst om aan te komen

  • Je bent constant bezig met (niet) eten

  • Je  vindt jezelf te dik, maar hebt een normaal/onder gewicht

  • Je hebt een sterke drang om af te vallen. Je probeert dat door zo min mogelijk te eten, heel veel te sporten of bewegen, alleen maar gezond te eten, over te geven en/of laxeermiddelen te gebruiken

  • Je hebt regelmatig eetbuien, waarna je wel of niet overgeeft

  • Je eet te weinig/krijgt te weinig voedingsstoffen binnenkrijgt

  • Eten heeft veel negatieve invloed op jou sociale leven

 

Lichamelijke gevolgen van een eetstoornis:

  • Je nagels scheuren makkelijk

  • Je ziet bleek

  • Je wordt niet meer ongesteld

  • Je botten worden broos

  • Je krijgt hart-, maag- en/of nierproblemen

  • Je kunt minder goed naar de wc doordat je darmen verstopt zijn

  • Je haren vallen uit

  • Je voelt je snel duizelig of valt zomaar flauw

  • Je hebt het vaak koud

 

Psychische gevolgen van een eetstoornis:

  • Je voelt je somber, depressief of angstig

  • Je geheugen wordt minder en je kunt je slecht concentreren

  • Je stemming wisselt, je reageert kortaf of boos zonder enige reden

  • Het kan zelfs zijn dat je niet meer wilt leven

 

Sociale gevolgen van een eetstoornis:

  • Je krijgt problemen met je partner, familie en/of vrienden

  • Je krijgt problemen op je werk

  • Je hebt minder plezier in de dingen die je eigenlijk graag doet

  • Uit schaamte zonder je je steeds vaker af. Je voelt je heel alleen

 

Er zijn dus heel wat gevolgen van een eetstoornis, maar dat hoeft niet te betekenen dat het altijd zichtbaar is. Ieder heeft zijn eigen manieren in een eetstoornis en dat is niet altijd zichtbaar. Veel mensen houden het geheim, omdat ze bang zijn dat iemand ze tegen gaat houden.

 

Anker 2

Hoe beïnvloeden fit figuren op Instagram het schoonheidsideaal?  

Het schoonheidsideaal is bijna overal in de media te vinden. Op Instagram

kun je makkelijk mensen bereiken. Zo doen ook fit figuren dat. Fit figuren

sporten veel en eten gezond. Ze hebben een goed lichaam en gezonde

levensstijl waarmee ze mensen inspireren. Mensen met de perfecte

lichamen. Iedereen zou het wel willen. Al deze foto’s en video’s die op

Instagram belanden hebben invloed op het schoonheidsideaal. Bij deze

foto’s en filmpjes wordt de nadruk gelegd op de perfectie van de

lichamen. Die perfectie wordt door veel mensen mooi gevonden.

Deze foto’s zijn te vinden op internet, maar ook op dingen zoals

magazines. Het zien van deze ‘perfecte lichamen’ heeft in eerste instantie

niet veel invloed op je zelfbeeld. Alleen is het zo dat hoe vaker je dat perfecte

slanke lichaam ziet, hoe positiever je erover gaat denken. Zodra je vaker

geconfronteerd wordt met ‘het perfecte lichaam’ ga je al snel negatief denken

over jezelf. Je bent sneller onzeker over jezelf. Al die perfecte lichamen op die

foto’s geven je op den duur een negatiever zelfbeeld. Wel zijn vrouwen zich

bewust van alle schoonheidsidealen op de media. Ze weten wat de invloed van

al die schoonheidsidealen kan zijn, maar dit veranderd niet iets aan het zelfbeeld.

Vaak blijven ze dan toch negatief denken over zichzelf en hun uiterlijk. Jezelf

vergelijken met anderen is dan ook niet goed om te doen, want dan word je sneller onzeker over jezelf.

Dove heeft een enquête gedaan onder vrouwen. Daaruit blijkt dat 82% ervan overtuigd is dat sociale media invloed heeft op de definitie van het schoonheidsideaal. Op foto’s lijken de levens van die fit figuren dan ook perfect, maar dat is vaak niet zo. Ieder mens heeft zo zijn onzekerheden en niemand heeft een perfect leven. Iedereen heeft last van tegenslagen in het leven, zelfs de fit figuren waarbij het leven zo perfect lijkt. Als je de foto’s ziet van de fit figuren lijkt het dus allemaal perfect en ook hun leven, dus dan wil je dat zelf ook. Maar het blijkt niet zo geweldig te zijn als je denkt.

Het is altijd aan jezelf hoe je met zulke foto’s omgaat. Je kunt het zien als een inspiratie, maar je kunt je zelfbeeld ook negatiever maken. En het komt vaak voor dat je eigen zelfbeeld negatiever wordt door het vaak zien van ‘het perfecte lichaam’.

IMG_2119.jpg
IMG_2121.jpg
Anker 3

Is de turnwereld extra gevoelig voor eetstoornissen?

Turnsters hebben vaak best veel spieren, want dat is nodig voor deze sport.

Als je als turnster wedstrijden doet, moet je verplicht in een turnpakje de

wedstrijden doen. De pakjes zijn per vereniging anders. De meeste

turnsters zijn mooi slank en gevormd. Dat bracht voor mij onzekerheden

met zich mee, want ik ging meer naar mezelf kijken. Ik vond dat ik te dik

was en begon met afvallen. En dat allemaal om slanker te zijn voor in het

turnpakje. De drang om af te vallen lag bij mij hoog, want ik wilde erbij

horen en ik dacht dat ik erbij zou horen als ik dun zou zijn. Alleen dat leidde

bij mij tot extra veel sporten en zo gezond mogelijk eten. Ik wilde dan ook

niet graag buiten de deur eten of bij anderen eten, want dan had ik het zelf

niet helemaal in de hand, dan had ik geen controle over mijn eten.

Je hoort het eigenlijk bijna nooit, mensen in de sport met een eetstoornis.

Dat komt omdat het praten over eetstoornissen in de sportwereld een

taboe is. Status is belangrijk bij sport. Een eetstoornis wordt dan als zwakte gezien. Dunne sporters zijn vaak in voordeel, want ze kunnen betere prestaties leveren. Een op de vijf vrouwelijke topsporters heeft een eetstoornis. Het kan dus goed voorkomen dat bij jou in de                                    club ook iemand een eetstoornis heeft, maar het niet laat merken. Niet alleen                                vrouwen hebben last van eetstoornissen in de sportwereld, ook mannen. Bij                                    esthetische sporten is de meeste kans op een eetstoornis. Dat betekend niet                                  dat andere soort sporten het niet kunnen hebben, want eetstoornissen                                            komen in elke soort sport voor. Turnen is zo’n esthetische sport. Bij turnen                                      speel het uiterlijk een grote rol. Als je iemand vraagt om ze een beschrijving te                                laten geven van turnsters, hoor je al snel dat mensen dan dunne, magere                                        meisjes voor zich zien. Verfijning van bewegingen speelt dan ook een                                                belangrijke rol. Maar die nadruk op het uiterlijk zorgt er wel voor dat er meer                                  kans is op een eetstoornis. Meisjes worden snel onzeker en vragen zich af of                                  ze wel dun genoeg zijn.

                              Bij turnen speelt perfectionisme een belangrijke rol in de oefeningen. Perfectionisme komt dan in je systeem terecht. Perfectionisme kan dan ook bij dingen zoals je voeding en beweging ‘gebruikt worden’. Perfectionisme is ook een factor dat zorgt voor meer kans op een eetstoornis.

0113199_esmee.jpg
image1.jpeg
Anker 4

Meet&Greet

Ik heb Lisa de Rooij geïnterviewd over haar eetstoornis. Lisa is een

meisje die bij mij op turnen heeft gezeten, maar moest stoppen met

turnen door haar eetstoornis. Door het interview met Lisa heb ik

een beter beeld gekregen bij de manier van omgaan met een

eetstoornis. Dat verschilt per persoon.

 

Welke eetstoornis heb je?

Ik heb atypische anorexia nervosa.

 

Hoelang heb je al last van atypische anorexia nervosa?

Op mijn tiende/elfde kreeg ik last van struggles met eten en mijn

zelfbeeld. Ik sloeg door en heb nu ongeveer 3 jaar ernstig last van

atypische anorexia nervosa.

 

Wat is de aanleiding van je eetstoornis?

Ik heb autisme en we zijn in een jaar tijd twee keer verhuisd en dat vond

ik lastig. Ik kon niet meer turnen door een knieblessure van twee jaar. Ook zat ik in een vreselijke klas en werd heel erg gepest. Daar werd ik heel onzeker van en was zeer ontevreden met mezelf.

 

Hoe denk je over jezelf?

Ik vind mezelf dik. Ik vind mezelf lelijk en ik vind mezelf vervelend.

 

Wat doe je voor/door je eetstoornis?

Ik eet zo min mogelijk. Ik probeer alles wat ik eet te compenseren. Ik eet zo’n 100 à 200 calorieën per dag. Ik probeer meer te bewegen, maar dat lukt niet altijd.

 

Hoe beïnvloed jou eetstoornis je leven?

Mijn eetstoornis beïnvloed mijn leven heel erg. Ik denk de hele dag door aan eten alsof eten het allerbelangrijkste is in de hele wereld. Hierdoor raak ik vaak in paniek, heb ik vaak een schuldgevoel en ben vaak verdrietig en boos op mezelf. Door mijn eetstoornis heb ik ook een ernstige depressie gekregen.

 

Wat denk je bij eten? en beweeg je extra veel? Wat denk je door je eetstoornis?

Als ik eet denk ik dat ik veel ga aankomen en het vervolgens moet compenseren. Ook denk ik dat ik fake en vooral heel dik ben. Ik beweeg soms meer. In sommige periodes ga ik heel veel bewegen, maar nu heb ik last van ernstige vermoeidheid en een voetblessure waardoor ik nu minder beweeg. Ik denk de hele dag aan (niet) eten. Ik denk dan ook dat ik dik en lelijk ben en af moet vallen. Ik raak dan ook heel erg in paniek zodra ik aangekomen ben of iets meer heb gegeten dan ik normaal doe. Ik heb dan het gevoel alsof ik van 2 calorieën extra al aan kan komen. Dit wordt veroorzaakt door een stem in mijn hoofd.

 

Zit je veel op Instagram in het dagelijkse leven?

Ik zit elke dag op Instagram, maar niet heel veel.

 

Kijk je op Instagram vaak naar foto’s van mensen met ‘het perfecte lichaam’? En denk je dat het kijken naar de ‘perfecte lichamen’ van mensen invloed heeft gehad op jou eetstoornis?

Ja ik denk wel dat dit heel veel invloed heeft gehad op mijn eetstoornis. Ik kijk altijd naar meisjes die dan veel dunner en veel mooier zijn dan ik. Dan denk ik dat ik moet afvallen om ook zo te worden en dan heb ik het gevoel dat ik extreem dik ben vergeleken met andere.

 

Heeft turnen invloed gehad op je eetstoornis?

Ja wel een beetje. Door turnen zag ik veel mensen die dunner waren dan ik en dat triggerde me wel heel erg. Hierdoor ben ik onbewust meer aan gaan doen om af te vallen. Doordat ik al die dunnere mensen zag bij turnen voelde ik me ook niet goed op mijn gemak.

 

Hoe was het om bij turnen te zijn?

Ik vond het lastig om bij turnen te zijn. Turnen zelf vind ik hartstikke leuk, maar de trigger van dunnere mensen was zo lastig. Ik vond mezelf altijd de lelijkste en de dikste van turnen.

 

Wat vond je ervan als je een turnpakje aan moest?

Ik vond het vreselijk om een turnpakje aan te moeten. Ik vond mezelf extreem dik en helemaal vergeleken met alle dunne meisjes bij turnen.

 

Door het interview met Lisa heb ik wat meer inzicht gekregen. Hierdoor heb ik wel beter de vraag van mijn onderzoek kunnen beantwoorden.

IMG_2233.jpg
IMG_2234.JPG
Anker 7

Conclusie

Er zijn dus meedere factoren die een risico op een eetstoornis kunnen verhogen. Zo is het beoefenen van een esthetische sport zoals turnen al een risicofactor. Zelf heb ik hier ook mee te maken (gehad) en mijn vriendin van turnen (Lisa) ook. Op Instagram heeft iedereen de mogelijkheid om foto's te delen, zo ook mensen met 'het perfecte lichaam'. Instagram geeft de mogelijkheid om vaker te kijken naar foto's van 'perfecte lichamen'. Zodra je vaker naar zulke foto's kijkt ga je kritischer kijken naar jezelf en dat kan ervoor zorgen dat je een eetstoornis krijgt, omdat je denkt dat dat de enige optie is om zo'n lichaam te bereiken. Lisa en ik hebben beide onzekerheden opgebouwd in ons leven en daardoor zijn we negatief over onszelf gaan denken. Dat heeft er voor gezorgd dat we ook op andere zijn gaan letten en bij turnen vonden wij alle dunne meisjes zo mooi. Dat vonden wij niet van onszelf en we begonnen ook op Instagram naar foto's te kijken van mensen met de 'perfecte lichamen'. Het begon niet bij Instagram, maar het heeft wel extra invloed gehad op het verder ontwikkelen van de eetstoornis. 

Op Instagram hebben al vele mensen met bijvoorbeeld anorexia nervosa een 'ana' account gemaakt. Op deze accounts posten ze foto's van de lichamen die ze mooi vinden. Op deze manier proberen ze zichzelf gemotiveerd te houden om door te gaan. Onder deze foto's delen ze vaak wat ze doen of hoe ze zich voelen. Vaak voelen zulke mensen zich alleen en depressief. Er worden dan vaak ook veel hashtags gebruikt, zoals #anorexia #ana #thinspiration etc. Via deze hashtags kunnen mensen hun foto's ook vinden. Op deze manier kunnen mensen met een eetstoornis ook contact met elkaar opzoeken. Op die manier kunnen ze elkaar steunen in wat ze doen om af te vallen en willen elkaar helpen gemotiveerd te blijven. Dit houdt de eetstoornissen langer in stand, maar brengt ook meer teleurstellingen met zich mee. Als mensen van elkaar zien dat de ander minder eet, denkt iemand met anorexia dat ze ook minder moet gaan eten. Dat licht echter aan de persoon. 

Instagram heeft dus geen directe invloed op het ontwikkelen van een eetstoornissen. Het kan echter wel invloed krijgen tijdens een eetstoornis, want dan ga je steeds meer verlangen naar een perfect lichaam en wil je er alles voor doen om dat te bereiken. Via Instagram kunnen mensen contact met elkaar zoeken en op die manier kunnen mensen met een eetstoornis elkaar steunen en zo houden eetstoornissen langer stand. In de turnwereld is het extra gevoelig door alle meisjes die vaak slank zijn en in turnpakjes worden gezien. En op Instagram zie je vaak ook foto's of filmpjes van meisjes in turnpakjes, wat een extra trigger kan zijn. 

Anker 8
Anker 9

Taakverdeling

Bij dit onderzoek is er geen sprake geweest van een taakverdeling. Ik heb dit onderzoek alleen gedaan. Wel heb ik voor het overzicht het programma Trello gebruikt. 

Anker 10
trellop.png

Reflectie & Evaluatie

Ik wilde dit onderzoek graag over eetstoornissen doen, omdat ik weet hoe erg het kan zijn en het me wel interesseerde. Ik heb zelf een tijdje last gehad van een eetstoornis. Het was voor mij niet het makkelijkste onderzoek, omdat ik wist wat ik tegen zou kunnen komen en dat mij zou kunnen triggeren. Maar ik wist van te voren al dat ik sterk genoeg ben om daar niet op te reageren. Ik heb er dan ook voor gekozen om het alleen te doen, omdat ik het lastig zou vinden om hierover met iemand te praten van mijn eigen leeftijd. Uiteindelijk kwam het ook nog goed uit dat ik alleen deed, aangezien mijn zus te overlijden kwam. Hierdoor heb ik het een en ander gemist op school en liep ik achter. Ik kreeg wat extra tijd om mijn onderzoek af te maken.

Na het overlijden van mijn zus heb ik ben ik wel weer een beetje teruggevallen in een eetstoornis. Ik wilde niet eten en zo veel mogelijk sporten om af te vallen, want ik dacht dat ik niet goed genoeg was en ik had veel verdriet. Het weinig eten en overmatig sporten heeft gelukkig maar kort geduurd en dat gaat nu ook weer goed. 

Buiten het overlijden van mijn zus om is het goed verlopen. Ik heb niet echt tegen dingen aangelopen. Ik volgde mijn planning goed en het lukte ook goed. 

Ik vond het een leuk onderzoek! Ik wist er al best veel van, maar ben achter nieuwe dingen gekomen waardoor ik geïnteresseerd bleef. 

Voor mijn Meet&Greet ben ik naar Lisa geweest voor een interview. Dit heeft mij ook laten zien dat een eetstoornis ook met andere gedachtes of andere redenen beleefd wordt. 

Ik vind het super jammer dat dit het laatste onderzoek was voor CKV. Ik vond CKV echt een super leuk vak en heb er veel van geleerd. Ik vond dit onderzoek wel een goede afsluiter. Ik kijk zeker met een positief beeld terug op CKV!

Anker 11
bottom of page